Likidite havuzları, De-Fi (merkeziyetsiz finans) sisteminin tabiri caizse bel kemiğidir. Nasıl ki geleneksel finans sistemlerinde bankaları / finans kuruluşlarının sermaye kaynağı, müşterilerin hesaplarındaki paralar ise, De-Fi projelerinde ve merkeziyetsiz borsalarda (DEX) sermaye kaynağı, likidite havuzlarına yatırılan kripto varlıklardır.

Likidite havuzları ile birlikte otomatik piyasa yapıcılar (AMM), kişiler arası (P2P) borç alma – verme sözleşmeleri, yield farming gibi teknolojiler De-Fi projelerini meydana getirir.

Likidite havuzu nedir, ne için kullanılır?

Likidite havuzu, en basit tabirle adı üstünde, yatırımcıların ellerindeki kripto varlıkları yatırdıkları bir havuzdur. Dileyen bu havuza varlıklarını yatırarak faiz kazanır, dileyenler ise bu havuzdan token ya da coin satın alır.

Likidite havuzlarında toplanan fonlar yani kripto varlıklar, merkeziyetsiz borsalardaki (DEX) alım satım, borç alma, borç verme, takas, kredi çekme gibi işlemler için sermaye yani kaynaktır.

Likidite havuzlarına nasıl para yatırılır?

Likidite havuzlarına kripto varlıklarını yatıranlara “likidite sağlayıcı” (LP) denir. Likidite sağlayıcılar bu havuzlara iki farklı token ya da coin’den eşit miktarlarda yatırır. Bunun karşılığında da borsanın yaptığı işlemlerdeki komisyon ve işlem ücretlerinden faiz alır. Elde ettikleri faiz yani kazanç, havuzdaki dijital varlığının oranıyla doğru orantılıdır. Yani ne kadar fazla dijital varlık yatırılırsa o kadar fazla faiz kazanılır.

Likidite sağlayıcı olmak için kayıt olmaya ya da bir onaya vs. gerek yoktur. Elinde söz konusu merkeziyetsiz borsada (DEX) geçerli iki adet token ya da coin’den eşit miktarda bulunan herkes likidite sağlayıcı (LP) olabilir ve pasif gelir elde edebilir.

Likidite havuzları Bancor, SushiSwap, Curve, Balance, Binance Smart Chain, PancakeSwap, BakerySwap, BurgerSwap gibi merkeziyetsiz borsaların (DEX) bel kemiğidir.

Otomatik Piyasa Yapıcı nedir?

Klasik kripto para borsalarında ve geleneksel finans sistemlerinde “emir defteri” adı verilen bir altyapı kullanılır. Emir defteri, en basit tabirle yatırımcıların alım ve satım emirlerinin toplandığı bir defter olara düşünülebilir. Emir defterinde “eşleşme” prensibi vardır. Yani alım emri verilen para birimi kadar da satım emri olmalıdır ki alım ve satımlar birbirini karşılasın. Fakat sürekli olarak belirtildiği, hatta ismi üstünde olduğu gibi merkeziyetsiz finans sistemlerinde (De-Fi) ve merkeziyetsiz borsalarda (DEX) bu alım satım emirlerinin kayıtlarını tutan ve onaylayan bir merkezi otorite yoktur. Bu nedenle benzer işlevi görecek Otomatik Piyasa Yapıcı (Automated Market Maker – AMM) teknolojisi altyapısı geliştirilmiştir. Alım satım için açık bir emirle eşleşmeye değil, likidite havuzlarında hali hazırda bulunan ve karşılıklı eşit miktarda olan token’lerden alıp – satmak mümkün kılınmıştır.

İlginizi Çekebilir:  Goldman Sachs, yönünü DeFi alanına çevirdi: İlk DeFi ETF başvurusu geldi

Otomatik Piyasa Yapıcı (AMM)’ler sayesinde yapılan alım – satım işlemleri eşler arası (P2P) olarak gerçekleşir.

Likidite havuzları işte bu Otomatik Piyasa Yapıcı (AMM)’leri fonlamak için kullanılır.

Likidite madenciliği (yield farming) nedir?

Bunun yanında yield farming yani likidite madenciliği için de kullanılabilir. Likidite havuzları, otomatik getiri oluşturucu platformların da en önemli fon kaynağıdır. Bu sayede yeni token’ler doğru kişilere doğru oranda dağıtılabilir.

Kimi De-Fi projelerinin likidite havuzlarında kendi dijital para birimleri yani token’leri kullanılır. Bu sistemlerde herkes ellerindeki dijital para birimlerini öncelikle bu token’e ya da coin’e dönüştürür ve havuza böyle aktarır.

Dikkat! Likidite havuzlarında yatırılan her token çiftinin birbirine eşit olması gerektiğini söylemiştik. Ancak kripto para piyasalarında dijital para birimlerinin değerleri çok hızlı biçimde yükselebilir ya da düşebilir. Bu düşüşlerden kaynaklanan kayıplara “geçici kayıp” denir. Likidite madenciliğine yatırdığınız fonlarınızın “geçici kayıp” yaşama riski çok yüksektir. Çoğu zaman bu kayıp adı üstünde “geçicidir” ancak varlığınızın bir kısmını ya da tamamını kaybetme riskiniz de mevcuttur.

Bitcoin ve kripto paralarla ilgili en güncel ve son dakika haberlerine anında ulaşmak için Gazetecoin.com'u Twitter’da takip edin, Google News’te takip edin, Instagram’da takip edin, Facebook sayfamızı beğenin ve Telegram kanalımıza katılın!