Bitcoin hayatımıza gireli henüz 10 seneyi yeni geçti ancak kripto paraların ve kripto finans kavramının hayatımızda önemli bir yer tutmaya başlaması çok uzun sürmedi. Başlangıçta hayalperestlik, ponzi, dolandırıcılık, balon gibi yakıştırmalarla küçümsenen kripto paralar ve yeni nesil finans, bugün geleneksel finans kavramının en büyük kurumları tarafından, yani bizzat devletler ve merkez bankaları tarafından bile benimsenmeye başladı. Özel sektör zaten hızla yükselen bu trendi kara dönüştürmek için çoktan harekete geçmişti bile…

Günümüze kadar paranın kontrolünü tekellerinde bulunduran devletler ve onların merkez bankaları, herkesin kendi “parasını” ürettiği bu yeni çağda kendi varlıklarını koruyabilmek adına, dijital para birimi çalışmalarına başladı.

Bitcoin’in piyasaya sürüldüğü zamandan bu yana, çeşitli devletler kendi “dijital paraları” üzerinde çalışıyor. Devletlerin resmi para birimlerinin (fiat) dijital versiyonlarına “CENTRAL BANK DİGİTAL CURRENCIES” yani CBDC deniyor. Bunların iki amaca hizmet etmesi planlanıyor. Birincisi : merkez bankaları ve finansal kuruluşlar arasında çok büyük miktardaki ödemeleri gerçekleştirmek. Ya da hükümetler arası dev boyutta para transferlerini kolaylaştırmak. İkincisi ise halkın kullanımı.

Hükümetler her ne kadar dijital para kavramlarına temkinli yaklaşsa da fiziksel paranın dijitalleşmesinin devlet kurumları için de bazı avantajları var. Merkez bankaları, dijital para birimleri sayesinde nakit yönetimi ve nakit transferi maliyetlerini azaltabiliyor ve para transferlerini kolaylaştırıp aktarım mekanizmalarını güçlendirebiliyor. Öte yandan resmi dijital paralar, bankacılık sisteminin dışında kalan yani banka hesabı olmayan / kullanmayan kesimlere de eşitlik sağlarken, şeffaflık ve kayıt edilebilirlik özelliği sayesinde yasa dışı para transferlerini, kara para aklamayı, kayıt dışı alışverişleri, vergi ve mal kaçırmalarını azaltabiliyor.

Pareto’nun bültenine göre devletlerin dijital para çalışmalarındaki mevcut durumları ve geldikleri noktalar şöyle:

Çinde durum: Çin, CBDC çalışmalarının en ileri seviyede olduğu ülkelerden biri konumunda bulunuyor. Çin merkez bankasının (PBoC) belli bölgelerde pilot uygulamalarını yürüttüğü “dijital yuan”, hâlihazırda 100 binden fazla vatandaş tarafından küçük çaplı ödemelerde kullanılıyor. PBoC, blok zinciri tabanlı dijital yuanı kamu bankalarına ve ülkenin popüler çevrim içi ödeme uygulamaları Alipay ile WeChat Pay’e aktararak buradan vatandaşlara dağıtılmasını sağlıyor.

İlginizi Çekebilir:  İngiliz bankası Starling, kripto para borsalarına para transferine yasak getirdi

Çinin vizyonu ve Dijital Yuan: CBDC hamlesini ülkenin “parasal egemenliğini” korumak için kilit bir adım olarak gören Çin, şimdilik sadece ülke içinde kullanılabilen dijital yuanı ileride yurt dışı ödemelerine de entegre ederek uluslararası ticarette yuanın payını artırmayı hedefliyor. Bununla birlikte dijital yuan sisteminin, şu anda ABD merkezli SWIFT sistemine yüksek derecede bağlı olan uluslararası yuan transferlerine alternatif bir alan açması da öngörülüyor.

Avrupada beklentiler: CBDC araştırmalarını sürdüren Avrupa Merkez Bankası (ECB), geçtiğimiz hafta konu hakkında yürüttüğü kamuoyu araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Anket sonuçlarına göre AB vatandaşlarının ve iş dünyasından paydaşların dijital euro‘ya ilişkin beklentilerinin başında %43’le gizlilik, %18’le güvenlik ve %11’le Euro bölgesinin tamamında geçerlilik geliyor. Katılımcılar, dijital avronun mevcut bankacılık ve ödeme sistemlerine entegre olmasını istiyor.

Dijital Euro’nun geleceği: ECB Yönetim Kurulu Üyesi Fabio Panetta, kurumun önümüzdeki aylarda dijital euro’ya ilişkin resmî araştırma sürecini başlatıp başlatmayacağına karar vereceğini; süreç başladığı takdirde bunun yaklaşık iki yıl sürmesini beklediklerini açıkladı. Bunun ardından gelecek birkaç yıllık üçüncü fazda entegre hizmetlerin geliştirileceğini ve testlerin başlatılacağını söyleyen Panetta, dijital euro’nun ancak tüm bu süreçlerin ardından yürürlüğe girebileceğini belirtti.

ABD perspektifi ve Dijital Dolar: ABD’de bir süredir bir dijital dolar platformu oluşturmak için prototipler geliştiren Boston Fed ve MIT, araştırmalarını yaz aylarında kamuoyuyla paylaşmayı planlıyor. Wall Street, gelişmelerden fazla memnun olmasa ve sistemin dışına itilmekten çekinse de Hazine Bakanı Janet Yellen ve Fed Başkanı Jerome Powell gibi isimler doların dijitalleştirilmesine sıcak bakıyor. Yine de projenin aceleye getirilmeyeceği biliniyor ve dijital doların en azından kısa vadede piyasaya sürülmesi beklenmiyor. Öte yandan, diğer bazı ülkelerde CBDC araştırmaları ve çalışmaları ileri seviyelere geldi. İsveç, “e-krona”sının pilot çalışmalarını 2022’ye uzatırken Rusya pilot çalışmalara bu yıl içinde, Japonya ise önümüzdeki aylarda başlamayı planlıyor. Brezilya’da dijital realin 2022’de tedavüle girmesi bekleniyor.

İlginizi Çekebilir:  Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan dijital para açıklaması
Bitcoin ve kripto paralarla ilgili en güncel ve son dakika haberlerine anında ulaşmak için Gazetecoin.com'u Twitter’da takip edin, Google News’te takip edin, Instagram’da takip edin, Facebook sayfamızı beğenin ve Telegram kanalımıza katılın!